MICHELANGELO VE VATİKAN SİSTİNE ŞAPELİ
İtalya Mimari Sanat

MICHELANGELO VE VATİKAN SİSTİNE ŞAPELİ

İhtişamlı bir tavan, sağlı sollu heykeller ve yaşanmışlığı üzerinde barındıran fresklerle dolu duvarların çevrelediği uzunca bir koridor. Vatikanda bulunan Sistine Şapeli’ne giden yol… Yolun sonunda 3-4 basamaklı bir merdiven ve mekana açılan küçük bir kapı. Adeta içeriye gireceklere sürpriz yapmak ister gibi. İçerisinde nice hikayeler barındıran bir mekanın hikayesidir bu.

Sistine Şapeli’ne Giden Koridor

Sistine Şapeli’ne Giden Koridor

lıljlı

Sistine Şapeli’ne Giden Koridor

Yıl 1471’dir ve 1484’dek papalık yapacak olan IV.Sixtus göreve gelmiştir. Göreve gelmesinin hemen ardından 1472’de Osmanlı Devleti idaresindeki İzmir’e donanma göndermiş, 1474-1476 yılları arasında Rus Ortodoks Kilisesi ile Osmanlı’ya karşı birleşme çabası göstermiştir. Roma Katolik ve Rus Ortodoks Kiliseleri arasındaki yakınlaşmayı pekiştirme adına evlilikler dahi düzenlemiş ancak çabaları sonuç vermemiştir. Tarihe İspanyol Engizisyonu olarak geçen ve Endülüs Emevileri’nden miras kalan Müslüman ve Yahudi tebaadan yüzbinlercesinin ölümüne sebep olan işkenceli ölüme onay veren kişidir kendisi.
0255
Yaptığı bu politik faaliyetlerin yanına mimari yapı projeleri eklemek ve namını düzeltmek istemiştir. Bu amaç doğrultusunda köprüler, su kemerleri ve dini yapılar inşa ettirmiştir. Bu yapılardan bir tanesi de Sistine Şapeli’dir.

Rönesans Öncesi Duvar Freskleri


Rönesans Öncesi Duvar Freskleri

Rönesans Öncesi Duvar Freskleri

Şapeller genel tabir ile İslam’daki mescit benzeri küçük dini mekanlardır. Kimi zaman tek başlarına yer alırken, kimi zamanda Vatikan’da olduğu gibi bir büyük yapının parçasıdırlar. Vatikan’daki ana klisenin hemen yanında yer alan ve Papalık idari bölümüne tahsis edilen bu alan aynı zamanda Papalık seçimleri içinde kullanılmaktadır.
Dikdörtgen formda olup 40m x 14m ebatlarındaki yapı dış cephe itibari ile oldukça sade iken, iç mekanda ise tam zıttı yaşanmaktadır. Şapel’in iç duvar yüzeyleri kabaca 3 kata ayrılmıştır. İlk katta perde motifi bulunmaktadır. 2. katta ise yapının yapıldığı yıllarda erken dönem Rönesans sanatçılarından Botticelli, Perugino ve Michelangelo’nun hocası olan Ghirlandaio gibi kişiler İsa ve Musa’nın hayatına dair çizimler yapmıştır. Yine bu dönemde tavanda, tonoz çatı ile yapı duvarlarının kesişimindeki pandantif kısımlara 32 adet geçmiş papaları betimleyen çizimler yapılmıştır.

Sistine Şapeli İç Duvar Çizimleri

Sistine Şapeli İç Duvar Çizimleri

Michelangelo Tavan Freskleri

Bu çizimler fresk şeklinde yapılmıştır. fresk uygulanması zor ancak kalıcı olan bir boyama tekniğidir. Dere kumu ve sönmüş kireçten yapılan sıvanın üzerine 1 kat astar çekilir ve kuruması beklenir. Boyama yapılacağı zaman 2.kat astar çekilir ve astarın ıslaklığı duruyor iken boyama yapılır. Islak astarın üzerine boyama yapılması gerektiğinden o gün ne kadarlık alana boyama yapılacaksa o kadarlık alana astar çekilir. Zamanla kuruyan astar boyanın sıvaya nüfuz etmesini sağlar ve kalıcılığı sağlanmış olur.

Yıl 1508‘dir ve Papalık görevinde II.Julius vardır. Michelangelo 33 yaşında ve henüz kariyerinde kendisini ispatlayamamış iken Papa tarafından Sistine Şapeli’nin tavan ve bir yan duvarını süslemesi için görevlendirilmiştir. İlk anda teklifi kabul etmeyip kendisinin bir ressam değil, heykeltraş olduğunu söyleyen Michelangelo Papa’nın ısrarı karşısında teklifi kabul eder.

Michelangelo Tavan Freskleri

Şapelin yapıldığı 1483 yılının üzerinden 25 sene geçmiştir. Bu süreç içerisinde 1492’de Kristof Kolomb Amerika Kıtası’nı keşfederek Küba’da İspanya kolonisi kurmuş, Endülüs Emevileri’nin son toprak parçası olan Gırnata (Granada) El Hamra Sarayı düşmüş, İtalya’da Rönesans’ın etkileri artmış ve Osmanlı Devleti bir yandan Venedik Donanması ile savaşırken bir yandan da Macaristan topraklarını elde etmişti. Saydığımız tüm bu gelişmeler Avrupa ve özelinde Vatikan’ın diğer bölgelerle iletişimini artırmış ve ufkunu açmıştı. Vatikan’da yaşanan bu düşünsel gelişmenin tesirini Michelangelo gibi reformist bir sanatçıya görev verilmesinden ve çizmesine müsaade edilen eserlerin içeriğinden görebilmekteyiz. Zira sanatçı çizdiği karakterlerin pek çoğunu çıplak halde çizmiş, daha önce pek karşılaşılmayan siyahi insan figürlerini karakter olarak kullanmıştır.

Michelangelo Tavan Freskleri

Michelangelo 1508-1512 yılları arasında sürecek 4 yılllık bir çalışmada bulunur. Çizdiği fresklerde tanrının dünyayı ve insanları yaratışını betimler. Çizimlerde canlı renkler kullanmış ve yarım ay şeklindeki pencerelerden tavana yansıyan ışıkların yaptığı gölge-ışık hareketleri ile çizimlerin heykel gibi görünmesini sağlamıştır. Fresklere 20 metre aşağıdan bakan ziyaretçiler ellerini kaldırsalar fresklere değecekmiş hissine kapılmaktadır.

 

İlgili Diğer Yazılar

MACAR KİMLİĞİ VE MİMARİYE YANSIMALARI

LVİV OPERA EVİ

ANTİK YUNAN KÜLTÜRÜNE GENEL BAKIŞ

160 YILDIR YERİ DEĞİŞTİRİLEMEYEN MERDİVEN

MESCİDİ AKSA NERESİDİR ?

İRTİBAT

Medeniyetin İzinde

Türkiye