TÜRK DÜŞMANI ROTERDAM’LI ERASMUS
Hollanda

TÜRK DÜŞMANI ROTERDAM’LI ERASMUS

Erasmus. Günümüzde öğrenci değişim programlarına ismi ithaf edilen kişi. 1466’da Hollanda Rotterdam’da başlayan hayatına pek çok kitap, gezi ve çalışma sığdıran rahip Desiderius Erasmus, hümanizm önderliğinden Türk düşmanlığına geçiş yapan düşüncelerle dolu bir hayat yaşamıştır.

Roterdam Erasmus Köprüsü

Martin Luther’in Hristiyanlıkta reform çağrılarının yayıldığı bir dönemde rahiplik yapan Erasmus, kilisede reform gerekliliğine inanmakla birlikte kiliseler arasında ayrışmaya yol açacak olan bu tartışmalardan uzak durarak Hristiyanlıkta birliği savunmuştur. Diarmaid Maccullock yazmış olduğu “Hristiyanlığın İlk 3000 Yılı” kitabında Erasmus’un kiliselere dair şu sözüne atıfta bulunmuştur;

“Daha iyisini bulana dek bu kiliselere katlanacağım. Onlarda ben daha iyi hale gelene dek bana katlanacak.”

Rotterdam Şehir Genel Görünümü

Paris Üniversitesi”nde eğitim hayatını sürdürmeye gitmiş olan Erasmus, bir erkeğe karşı yazdığı “ruhumun yarısı” hitaplı aşk mektuplarından ötürü üniversiteden uzaklaştırılmıştır. Daha sonra İngiltere’ye geçmiş ve 1510 – 1515 yılları arasında Cambridge Üniversitesi‘nde bulunmuştur. Bu yıllarda “Ütopya” yazarı ünlü İngiliz Felsefeci Thomas More vb. kimselerle tanışarak kendisini entelektüel bir camianın içerisinde bulmuştur. Stefan Sweig “Rotterdam’lı Erasmus” kitabında Erasmus’un Thomas More’a dair bir sözünü alıntılamıştır;

“Thomes More’a gelince; Tanrı ondan daha yürekli, ince ruhlu ve karşısındaki için mutluluk kaynağı bir insan yaratmış mıdır acaba?

Rotterdam Şehir Genel Görünümü

Erasmus belkide en bilinir olan kitabı “Deliliğe Övgü”yü İngiltere’de bulunduğu 1511 senesinde yazmıştır. Fikri anlamda kendisinden çok etkilenmiş olduğu Thomes More‘a ithaf ettiği kitabında delilik kavramını tanrısal bir karaktere bürümüş ve deliliğin bilgelik olduğundan söz etmiştir.

“Dostların aşırılıklarına tahammül etmek, onların eksikliklerini görmezden gelmek, onların gururu incinmesin diye bu kusurları tekrar etmek, onlardaki bütün ahlaksızlıklara hoşgörüyle yaklaşmak birer erdemmiş gibi bunlara hayran olmak deliliğin alametleri değil mi?”

Deliliği adeta felsefenin zirve noktası olarak görmüş ve kitabını şu kelimelerle bitirmiştir;

“Elveda, deliliğin yüksek ve aziz dostları. Beni alkışlayınız. Size sağlık ve güzel eğlenceler dilerim.”

Rönesans dönemi hümanizminin öncüsü olarak gösterilen Erasmus, kilise ve toplumdaki ayrışmaların son bulmasını, insan merkezli bir yaşamı ve bilgeliğin üstün tutulduğu toplu bir Avrupa hayaline sahipti. Yaşamının son yıllarında eğitimine Basel‘de devam eden hümanist yazar, sahip olduğu insan odaklı hassasiyetlerine Türkler’le ilgili sahip olmamıştır.

Rotterdam Şehir Genel Görünümü

1530 yılında yazdığı “Türkler’le Savaşmak İle İlgili Faydalı Bilgiler” kitabında Türklere ve özelinde İslam’a dair sahip olduğu fikirleri açıkça belirtmektedir. 1526’da Mohaç Meydan Muharebesi’ni kazanmış ve 1529 itibari ile 1.Viyana Kuşatması’nı gerçekleştirmiş olan Osmanlı Devleti’ne dair korkular Avrupa’da kendini hissettirmekte idi. Olası bir Viyana kaybının Osmanlı’yı Avrupa’nın içlerine kadar sokabileceğinin farkında olan Avrupa din ve bilim insanları buna dair tezler geliştirmekteydi. Türkler’e dair objektif değerlendirmelerden çoğunlukla uzak kalan bu çalışmalarda, yazarlar hissiyatını çalışmalarına yansıtmıştır.

Bu konuda makale hazırlayan Gümüşhane Üniversitesi’nden Celal Yeşilçayır şu tespitlerde bulunmuştur;

“Ancak görebildiğimiz kadarıyla onun düşünceleri zaman içinde insanlıktan Hristiyanlığa doğru evrilen bir süreç izlemektedir. Onun, temel olarak başvurduğu benzetme Hristiyanları bir vücudun azaları olarak görmesidir ve bu örneğini Avrupalılık ile Hristiyanlık arasında adeta bir sentez yapmaya çalıştığı şu ifadelerde net olarak gösterir: “Ren, Fransızlar ile Almanları ayırabilir ancak Ren, Hristiyan’ı Hristiyan’dan ayıramaz. Pireneler, İspanyolları, Fransızlardan ayırabilir, ancak bu onların kiliseler ittifakını ortadan kaldırmaz. Deniz, İngilizleri Fransızlardan ayırabilir, ancak aralarındaki din birliğini asla ayıramaz”

Erasmusun Türklere dair pek çok sözü bulunmakta;

“Türklerden ve şeytanlardan hoşlanıyorsanız böyle kurbanlar vermeye devam etmelisiniz.”

“Eğer Türkleri Hristiyanlığa kazandırmak istiyorsak, önce kendimizin Hristiyan olması gerekir!”

“Yeryüzünün dörtte üçünü kaplayan şu barbar Türkler kendi dinlerinin doğruluğu ile övünüp boş inançlara kapılmış alçaklar saydıkları Hristiyanlara tepeden bakarlar.”

Rotterdam Şehir Genel Görünümü

Rotterdam’da üniversite ve köprü gibi pek çok yere ismini vermiş, Avrupa öğrenci değişim programının ilham kaynağı olmuş olan Erasmus, çalışmaları ile Avrupa’nın günümüz fikri altyapısını oluşturan temel taşlardan biri olmuştur.

 

İlgili Diğer Yazılar

SHENGEN’İN İLK ADIMLARI; HANSA BİRLİĞİ

HOLLANDA HASTALIĞI

HOLLANDA ALTIN ÇAĞI

AMSTERDAM’IN YÜZEN EVLERİ

instagram

106 post
17573 followers
194 following
  • Bazen, yıllar öncesi gezilen ve pek çok detayını unuttuğumuz seyahatlerden bize kalacak hisseleri, ancak belirli bir zaman ve demlenme sürecinden sonra alabiliyoruz. Şüphesiz bunu bir kitap, bir film veya herhangi bir yaşanmışlık içinde söylemek mümkün.🙇‍♂️🙇‍♀️
  • Yemek, içerisindeki malzeme ve pişirme tekniğinden yeme adabına değin bir medeniyetin aynasıdır. Toplumun kültür ve tarihine dair referanslar verir. Bunun en güzel örneklerinden biri zengin İran mutfağıdır. Bir İran sofrası adeta Atina
  • Her gezi öncesi olduğu gibi okumalar ve araştırma yaparak Tayland
  • Havalar soğuyunca aklımıza 1 yıl önceki Lviv seyahatimiz düşüverdi. Kentin tarih kokan sokaklarını üşüyerek adımlarken, hemen her sokak başında karşımıza çıkan sevimli kahve kiosklarının verdiği mutluluk tarifsizdi ☺️☕
  • Tayland Gezi Notları; 🔍Vizesiz 🔍Bangkok ve çevresi için en az 3er gün gerekli. 🔍Uçak bileti 
gidiş dönüş 2600 TL ( skyscanner) 🔍Kent içi toplu ulaşım iyi. Kent dışı geziler için internetten uygun fiyatlı rehberli turlar ayarlanabilir. 🔍Trafik yönü ters.Taksi şoförleri çoğunlukla İngilizce bilmiyor. 🔍Gecelik 4 yıldızlı bir otelde 2 kişilik konaklama 400 TL’den başlıyor.100-150 TL aralığında hostel bulmak mümkün.( sadece bayanlara özel var) 🔍Fiyatlar Türkiye’ye kıyasla bir miktar ucuz. 🔍Sokaklarda ağır bir yağ kokusu var. Hassasiyeti olanlar maske götürebilir. 🔍Helal yemek bulmak mümkün. 🔍Nem çok yüksek. Pamuklu kıyafetler tercih etmelisiniz. 🔍Ayutthaya, Maeklong Railway Market, Amphawa Floating Market kent dışında gezilebilecek yerler. 🔍Mahanaghon Skywalk,Grand Palace,Wat Pho, Chatuchak Pazarı, Bang Uthit Camii kent içinde gezilebilecek yerler.
  • Piramitler, amfi tiyatrolar, zigguratlar, camiler, tapınak yapıları, saraylar ve yapılış amacı yalnızca işlev görmek olmayan daha pek çok yapı türü. Mimarlık pek çok zaman, bulunduğu dönem ve medeniyetin gücünü ve zihni altyapısını sergileyen bir araç olarak kullanılmıştır. 
Yakın döneme baktığımızda, "Chicago Okulu" olarak adlandırılan fikri ve teknik altyapı ile birlikte günümüzün güç ve ihtişam sembolü olarak gösterilen gökdelenlerin ilki 1885 yılında yapıldı.

10 katlı ve 55 metre yüksekliğindeki "Chicago Home Insurance Building" ilk çelik iskeletli gökdelen olarak tarihe yazılır.

Asansörün icadı, havalandırma ve aydınlatma sistemleri, gelişen inşaat teknolojisi derken, bugün artık 1km yüksekliği aşan yapılardan söz etmekteyiz.

Bu yarışın içerisinde yer almış bir kaç yüksek yapıyı deneyimleme şansımız oldu. Berlin TV Kulesi (368m), Tehran Milad Tower (435m), Dubai Burj Khalifa (828m), Bangkok Mahanakhon (314m). Kıyaslamak gerekirse;

Şüphesiz Burj Khalifa en görkemli olanıydı. Evet çok yüksekti ancak kendinizi uçaktan aşağıya bakıyormuşcasına ortamdan uzak hissediyordunuz. Manzara açısından da yakın plandaki bir iki yapının ötesinde koca bir çölü izliyordunuz. 
Berlin ve Tahran
  • Bangkok dünyanın en fazla turist çeken çeken kenti. Yıllık 23 milyon turist ile Paris, Londra ve İstanbul gibi kentleri geride bırakıyor. Gözlemlerimize göre bunun pek çok sebebi var.

Bangkok ve genelinde Tayland, hem düşük hem de  yüksek bütçeli turislere birbirinden farklı gezi rotaları sunuyor.

Güzel sahilleri, adaları, tarihi alan ve tapınakları, sokak lezzetleri, vahşi yaşam alanları, tropikal alanları, lüks şehir imkanları vb. Turizmde bir çeşitlilik söz konusu. Dolayısıyla 1 seferinde Phuket adalarında temiz suyun keyfini çıkaran bir turist, bir başka sefere kuzey ormanlarının büyülü dünyasında kaybolmak isteyecek.

Turizm aynı zamanda ülkenin en önemli gelirlerinden birisi. 450milyar dolar civarındaki yıllık hasılanın 100milyar dolarlık kısmı turizmden sağlanıyor. Tapınakların pek çoğuna ücretli girilen ülkede, bu yolla hem budizmin tanıtımı yapılıyor, hemde dini kurumlara büyük gelir sağlanıyor.

Açıkçası yaklaşık 10 günümüzü ayırdığımız bu gezide, belkide Tayland
  • Tayland